De vraag waar ik vanochtend over aan het nadenken was: wanneer vertel je iemand jouw waarheid?
En hoe ik hiervoor mezelf al snel en kort antwoord op had, “I live and die by the Truth”, kwam er een beeld dat ik de mensen om mij heen er pijn mee kan doen, en dan vooral de persoon met wie ik op dit moment heb gekozen het leven te delen.
Het niet volledig kunnen delen is iets wat de laatste tijd schuurt. Ik zie dat een bepaald deel van wat ik graag zou willen delen of gedeeld zou willen zien, niet gewenst lijkt te zijn. Dat creëert een cynische houding in mij, afwachtend, met een laagje van dagelijkse teleurstelling en afgewezen zijn daarbovenop. Dit alles verpakt met een strikje van “ja, ik negeer dat wel, dat is life…”.
Maar dan nu terug: wat is dan leven naar je waarheid?
Het beeld van Galileo kwam. De Italiaanse astronoom die in de 17e eeuw door de kerk werd veroordeeld omdat hij zei dat de aarde om de zon draait, met andere woorden: de aarde is niet het middelpunt van het universum. Een gedachtegoed dat door de kerk fel werd bestreden.
Ik heb nooit het volledige verhaal van Galileo opgezocht. In mijn hoofd had ik het beeld van een man die, toen hij werd uitgedaagd, alsnog zijn waarheid sprak.
Met de jaren heb ik dat verhaal geïnternaliseerd als een soort helden kenmerk: dit is wat je doet. Juist wanneer het moeilijk is en je wordt uitgedaagd, alsnog je waarheid spreken, even if it means death.
En toch, hier nu op bed, verzonken in gedachten, voelde ik dat er iets niet klopte. Hoe kan hij dat hebben gedaan, en waarom voel ik in mijn relatie dat er meer is? Dat het niet simpelweg is: je mond opendoen en klaar, je hebt gezegd wat je te zeggen had.
De nuance maakte zich kenbaar. Aan de oppervlakte voelde ik: ja, het kan zijn dat je de waarheid niet deelt uit angst of bescherming.
Het angst gedeelte snap ik, maar waarom bescherming? Daar kon ik nog niet bij met mijn hoofd. Ik haalde mijn verwarring door ChatGPT, en wat eruit kwam, of beter gezegd, de zin die mij pakte, was:
“Je moet weten wanneer je waarheid deelt, aan wie, hoe het gaat vallen en daarbij: wil jij riskeren dat de waarheid voortijdig wordt beëindigd omdat jij de situatie niet herkende?”
Hierin gaf het mij de nuance bloot die ik niet wist. Het vollediger verhaal van Galileo.
Galileo werd inderdaad door de kerk berecht voor zijn standpunt dat de aarde niet het middelpunt is van het universum. Toch bleef hij in zijn eigen wereld en in zijn waarheid leven. Wat de kerk ook dacht, het weerhield hem er niet van zijn boodschap vaak gecodeerd, aan een select publiek, te delen.
En hier werd mijn beperkte kennis vandaag blootgelegd. Ik voel dat ik het nog niet helemaal snap. Ik heb jaren met deze overtuiging rondgelopen en ook naar gehandeld…
Maar nu, op het moment dat ik afstand en frictie voel in mijn relatie, zie ik dat mijn overtuiging niet de return geeft waarop ik hoopte.
Als dat inderdaad zo was, dat Galileo met zijn borst vooruit zijn waarheid sprak met het idee hang me if you will, dan hadden zijn inzichten ons wellicht nooit bereikt. Hij had zijn ontdekkingen, zijn waarheid en observaties, geen kans gegeven om te groeien en zich te ontwikkelen tot wat ze nu zijn.
Wat betekent dit nu voor mij en mijn relatie? Wat opkwam: nobody is entitled to your truth, jij bepaalt wat je deelt.
Maar is dat dan niet liegen of manipulatie? Weer een dilemma.
Ik deelde dit dilemma opnieuw met ChatGPT, en wat er uit kwam was:
“The line of manipulation in this context usually shows up when:
- You nudge with an outcome in mind you need them to reach (even if it’s ‘good for them’).
- You feel tension or frustration if they don’t act on it.
- The offer or comment is less about pure sharing and more about shaping them into your picture of their best self.”
Fuck. Dit is precies wat ik doe…
